fbpx

CIECHOCINEK NA LIŚCIE POMNIKÓW HISTORII

Artykuł w ramach programu portalu NA SWOIM

23 listopada 2017 r. - Uroczystość wpisania przez Prezydenta RP nowych obiektów na listę Pomników Historii. Trzeci od prawej Burmistrz Ciechocinka Leszek Dzierżewicz

Pomnik Historii to jedna z pięciu form ochrony zabytków wymienionych w ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami z 2003 r. Terminem tym określa się zabytek nieruchomy o szczególnym znaczeniu dla kultury naszego kraju. Rangę Pomnika Historii podkreśla fakt, że jest on ustanawiany przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej specjalnym rozporządzeniem na wniosek Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Od 2017 roku na ich liście znajduje się Ciechocinek - Zespół tężni i warzelni soli wraz z parkami Tężniowym i Zdrojowym.

Ciechocińskie tężnie są sławne nie tylko w Polsce, ale nie wszyscy wiedzą, na czym polega ich fenomen i jaka jest historia. Wbrew pozorom nie powstały w celach uzdrowiskowych, a są obiektem przemysłowym. Te największe w Europie drewniane konstrukcje służą do zwiększania stężenia soli w solance, której bogate złoża zostały odkryte w Ciechocinku na początku XIX w. Szczególnie warto podkreślić, że ich powstanie jest przykładem aktywności gospodarczej Polaków pod w warunkach rozbiorów, a na wymienienie z nazwiska zasługują w tym przypadku m.in Franciszek Ksawery Drucki-Lubecki, Fryderyk Wilhelm Lempe, Konstanty Leon Wolicki.

Pomysł opierał się na modnej wówczas, dziś można powiedzieć proekologicznej idei wykorzystywania do celów przemysłowych naturalnych zjawisk przyrodniczych, w tym praw fizyki. Tak więc stężenie soli w roztworze powiększa się w tym przypadku dzięki odparowaniu z solanki wody poprzez wymuszenie jej powolnego spływania po bardzo dużej powierzchni utworzonej z gałązek tarniny. Bo to właśnie one stanowią główny, choć widoczny wyraźnie tylko z bliska element całej konstrukcji. Efektem ubocznym działania trzech tężni o łącznej długości 1742,3 m i wysokości niemalże 16 m było powstanie w ich otoczeniu naturalnego inhalatorium z bogatym w jod mikroklimatem. Zalety lecznicze tężni zostały dostrzeżone bardzo szybko, co dało impuls do rozwoju Ciechocinka jako uzdrowiska.

W skład zabytkowego zespołu obiektów wchodzi też Warzelnia. To miejsce gotowania i stężania solanki w płaskich naczyniach zwanych panwiami,  ostatni etap ciągu technologicznego wytwarzania ciechocińskiej soli spożywczej. Ten wyjątkowy w skali kraju, a nawet świata zabytek techniki z XIX wieku działa po dziś dzień. Od blisko dwóch wieków do warzenia soli służą tu te same proste narzędzia, a prace związane z wytwarzaniem nadal wykonywane są ręcznie przez pracowników zwanych ,,warzelnikami”. W części niewykorzystywanej do produkcji soli znajduje się muzeum, w którym zgromadzono wiele eksponatów związanych z warzelnictwem i funkcją uzdrowiskową Ciechocinka np. dawne urządzenia do gimnastyki leczniczej z początku XX wieku.

f0a0203ef71f8fa30a19ebb098a79582

Pomniki Historii ustanawiane są od 1994 r. Do dziś to najwyższe wyróżnienie nadano 91 zabytkom. Z każdym rokiem lista najcenniejszych obiektów sukcesywnie się powiększa. Znajdują się na niej obiekty o szczególnych wartościach materialnych i niematerialnych oraz znaczeniu dla dziedzictwa kulturowego naszego kraju. Do elitarnego grona pomników historii mogą dołączać obiekty architektoniczne, krajobrazy kulturowe, układy urbanistyczne lub ruralistyczne, zabytki techniki, obiekty budownictwa obronnego, parki i ogrody, cmentarze, miejsca pamięci najważniejszych wydarzeń lub postaci historycznych oraz stanowiska archeologiczne.

Tekst pochodzi ze strony Narodowego Instytutu Dziedzictwa, gdzie opublikowana jest pełna lista Pomników Historii.  Link 

26 maja 2018

UDOSTĘPNIJ

CHCESZ SKOMENTOWAĆ ARTYKUŁ? PRZEJDŹ DO DOŁU STRONY.

     

POLECAMY

Dodaj komentarz

Bądź pierwszy!

avatar
  Powiadomienia  
Powiadom mnie mailem o